Door verder te klikken accepteert u cookies. Functionele en analytische cookies worden anoniem verzameld en gebruikt om inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit van deze website.  Meer informatie. 

Het begint met gezien en gehoord worden

Mentalegezondheid

Centrum Jeugd en Gezin Edam-Volendam

Maandthema mei 2026: Mentale Gezondheid

Iedere ouder wil dat zijn of haar kind gelukkig is. Toch is opgroeien niet altijd vanzelfsprekend makkelijk. Kinderen en jongeren hebben te maken met schooldruk, sociale media, veranderingen in hun lijf en hoofd, vriendschappen, verwachtingen en soms ook onzekerheid of verdriet. Dat kan hen raken. Soms zie je dat meteen, maar soms ook niet.

Binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin Edam-Volendam zien we hoe belangrijk het is dat kinderen en jongeren zich gezien en gehoord voelen. Mentale gezondheid gaat namelijk niet alleen over problemen voorkomen, maar juist ook over goed in je vel zitten, jezelf kunnen zijn, omgaan met tegenslagen en vertrouwen krijgen in jezelf en de wereld om je heen.

In dit maandthema staan we stil bij thema’s die veel ouders herkennen. Misschien zie je iets terug bij jouw kind. Misschien roept het juist vragen op bij jezelf als ouder. Hoe dan ook: je staat er niet alleen voor.

Stress en prestatiedruk bij jongeren

Veel jongeren ervaren druk. Op school, in sport, in hun sociale leven en via social media lijkt het soms alsof je altijd moet presteren, reageren en meedoen. Voor sommige kinderen is die druk goed zichtbaar. Anderen houden het lang voor zich. Ze lijken “gewoon” door te gaan, terwijl ze vanbinnen steeds meer spanning voelen.

Je kunt stress bij jongeren merken aan bijvoorbeeld slecht slapen, snel geïrriteerd zijn, buikpijn of hoofdpijn, terugtrekken of juist sneller boos worden. Als ouder kun je helpen door rust te brengen, verwachtingen bespreekbaar te maken en ruimte te geven voor ontspanning. Soms helpt het al enorm als je laat merken: je hoeft het niet allemaal alleen te doen.

Eenzaamheid en somberheid

Ook in een dorp of gemeente waar mensen elkaar vaak kennen, kunnen jongeren zich alleen voelen. Eenzaamheid hoeft niet altijd te betekenen dat er niemand om hen heen is. Soms voelt iemand zich juist niet echt begrepen of verbonden, ook al zijn er genoeg mensen in de buurt.

Somberheid en eenzaamheid kunnen zich uiten in minder contact zoeken, nergens zin in hebben, snel moe zijn of vaker prikkelbaar reageren. Het belangrijkste is dat je dit serieus neemt. Niet door meteen alles op te willen lossen, maar door aanwezig te zijn, open vragen te stellen en te luisteren zonder oordeel.

Angst, onzekerheid en zelfbeeld

Angst hoort bij opgroeien. Veel kinderen en jongeren zijn weleens bang voor iets spannends, een toets, een ruzie of een nieuwe situatie. Maar soms wordt angst groter en gaat het het dagelijks leven beïnvloeden. Denk aan faalangst, sociale angst, piekeren of paniekklachten.

Ook onzekerheid over uiterlijk, prestaties of erbij horen speelt vaak een rol. Jongeren vergelijken zichzelf gemakkelijk met anderen, zeker via social media. Dat kan het zelfbeeld onder druk zetten. Als ouder kun je helpen door niet alleen te praten over prestaties, maar ook over gevoelens, talenten en wat jouw kind al allemaal aankan.

Somberheid, depressieve klachten en suïcidepreventie

Soms gaat somberheid verder dan een moeilijke periode. Jongeren kunnen zich uitzichtloos voelen, nergens meer plezier in hebben of het gevoel krijgen dat ze niet meer verder kunnen. Dat is zwaar, voor het kind zelf én voor de omgeving.

Praat erover. Juist het stellen van een directe, rustige vraag kan helpend zijn, zoals: “Hoe gaat het echt met je?” of “Heb je weleens gedachten dat je niet meer wilt leven?” Zulke vragen maken het onderwerp niet groter, maar geven ruimte om eerlijk te zijn. Het is belangrijk dat ouders weten: vragen naar suïcidale gedachten brengt iemand niet op ideeën. Het opent juist het gesprek.

Eetproblemen en negatieve gedachten over het lichaam

Bij sommige jongeren spelen onzekerheid, controleverlies of een negatief zelfbeeld een rol in eetgedrag. Dat kan zich uiten in streng diëten, maaltijden overslaan, heel veel bezig zijn met gewicht of juist eetbuien. Social media en groepsdruk kunnen dit versterken.

Let op signalen als veel praten over gewicht of uiterlijk, steeds meer controle willen over eten, het vermijden van gezamenlijke maaltijden of plotselinge veranderingen in eetgedrag en stemming. Vroege signalering is belangrijk. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter je samen kunt kijken wat nodig is.

Wat ouders kunnen doen

Als ouder ben je niet altijd in staat om alle zorgen weg te nemen, maar je kunt wel veel betekenen. Vaak begint het met echt contact maken.

Probeer:

  • regelmatig in alle rust te vragen hoe het echt gaat;
  • te luisteren zonder meteen met oplossingen te komen;
  • gevoelens serieus te nemen, ook als ze klein lijken;
  • grenzen te stellen én ruimte te geven;
  • tijd te maken voor slaap, ontspanning en beweging;
  • samen te kijken wat helpt als spanning oploopt;
  • op tijd hulp te zoeken als je merkt dat je kind vastloopt.

Je hoeft niet te wachten tot het “ernstig genoeg” is. Juist vroeg het gesprek aangaan kan veel verschil maken.

Waar kun je in Edam-Volendam terecht?

Binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin Edam-Volendam kun je terecht voor een gesprek, advies of meedenken bij zorgen over mentale gezondheid. We werken samen met verschillende lokale partners en professionals, zoals:

  • jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen
  • pedagogisch adviseurs
  • schoolmaatschappelijk werk
  • leerplicht
  • jongerenwerk
  • gespecialiseerde praktijken en samenwerkingspartners in de gemeente
  • organisaties op het gebied van weerbaarheid, verslaving, talentontwikkeling en vitaliteit

Samen kijken we wat past bij jouw gezin. Soms is een goed gesprek of een aantal praktische adviezen genoeg. Soms is er meer ondersteuning nodig. Ook dan denken we mee over de juiste weg.

Daarnaast kan het helpend zijn om te kijken naar passende vrijetijdsbesteding. Soms zit een deel van de oplossing juist in:

  • weer aansluiting vinden bij een sportclub
  • ontdekken van talenten via creatieve activiteiten
  • deelnemen aan sociale jongerenactiviteiten

Neem bijvoorbeeld eens een kijkje op Home - Your Talent en de Weekend Fun Nights - Your Talent. 

_______________________________________________

Lees-, kijk- en luistertips

Wil je je verder verdiepen in mentale gezondheid bij jongeren? Deze bronnen kunnen helpen:

Websites en artikelen

Luistertips

Boeken

_______________________________________________

Tot slot

Opgroeien gaat met vallen en opstaan. Dat hoort erbij. Maar als ouder hoef je het niet alleen te doen. Zie je dat je kind niet lekker in zijn of haar vel zit? Of maak je je zorgen, ook al kun je er de vinger nog niet precies op leggen? Neem dan contact op met het Centrum voor Jeugd en Gezin.

Samen kijken we wat jouw kind nodig heeft om weer wat steviger in balans te komen. Want ieder kind verdient het om zich gezien, gehoord en gesteund te voelen

Hulp nodig of vragen?