Vapen: hoe ga je er als ouder mee om?

Maandthema oktober 2026: Vapen

Vapen: hoe ga je er als ouder mee om?

Vapen is al lang geen ver van je bed show meer. Steeds vaker krijgen ouders te maken met pubers en jongeren die in aanraking komen met vapen, roken of andere nicotineproducten. Soms uit nieuwsgierigheid, soms door groepsdruk, soms omdat het 'er gewoon bij lijkt te horen'. Juist daarom is oktober bij het Centrum voor Jeugd en Gezin Edam-Volendam in het teken van vapen: een thema dat ouders raakt, vragen oproept en soms ook zorgen geeft.

Want wat moet je als ouder eigenlijk weten over vapen? Hoe schadelijk is het? Waarom beginnen jongeren ermee? En vooral: wat zeg je tegen je kind als je merkt dat het vapet, of als je vermoedt dat het misschien eraan begint?

Vapen lijkt onschuldig, maar is dat niet

Vapes worden vaak gepresenteerd als modern, smaakvol en minder schadelijk dan roken. Die uitstraling maakt het voor jongeren extra verleidelijk. De smaakjes, de marketing en de sociale druk zorgen ervoor dat vapen voor veel pubers laagdrempelig lijkt. Maar als ouder is het goed om te weten: achter dat hippe jasje schuilt een serieus risico. Vapes bevatten nicotine en andere schadelijke stoffen. Voor pubers is dat extra zorgelijk, omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn. Nicotine verstoort juist de aanleg van de rem in de hersenen: het deel dat helpt bij impulsen, keuzes maken en omgaan met verleidingen. Daardoor worden jongeren gevoeliger voor verslaving en neemt de kans toe dat zij later ook andere middelen aantrekkelijker gaan vinden. Sommige effecten van nicotine op de hersenontwikkeling kunnen blijvend zijn.

Veel ouders herkennen het gevoel: 'Mijn kind zou dit toch niet doen?' Of: 'Ik wil niet te streng zijn, maar ik wil ook niet toekijken.' Precies daar ligt de uitdaging. Pubers zoeken hun grenzen op en willen meer zelfstandigheid. Dat hoort bij de leeftijd. Juist daarom helpt het als ouders niet alleen waarschuwen, maar vooral in verbinding blijven.

De kracht van het gesprek

Het goede nieuws: als ouder heb je meer invloed dan je misschien denkt. Jongeren luisteren misschien niet altijd zichtbaar, maar ze nemen de houding, grenzen en aandacht van hun ouder wel degelijk mee. Een open gesprek, zonder preek, kan het verschil maken.

Begin bijvoorbeeld met nieuwsgierigheid in plaats van oordeel:

'Wat hoor jij op school over vapen?'

'Wat maakt dat vapen voor jongeren aantrekkelijk is?'

'Hoe denk jij over nicotine en verslaving?'

'Wat zou jij doen als iemand je een vape aanbiedt?'

Door vragen te stellen, laat je zien dat je geinteresseerd bent in de wereld van je kind. Dat opent de deur naar een echt gesprek. Niet een keer, maar vaker. Want praten over vapen werkt het best als onderdeel van een breder gesprek over gezondheid, grenzen, groepsdruk en keuzes maken.

Podcast 'Samen Gezond'

In onze nieuwste aflevering van onze podcast: Samen Gezond praten we met longarts Anna de Boer uit Volendam over de gevaren van vapen en roken en wat je als ouder/verzorger kunt doen als je erachter komt dat je kind vapet en hoe je het gesprek aan gaat met je puber.

Klik hier om de aflevering over Vapen te luisteren: AFL. 9 | Vapen zorgt voor erectieproblemen onder jongeren - Anna de Boer - Samen Gezond | Podcast on Spotify

Webinar: Vapen en het Puberbrein

Aanvullend op onze podcast bieden wij ouders en verzorgers op 27 oktober een online webinar aan over: Vapen en het puberbrein.

In samenwerking met de GGD en Brijder Preventie nemen Ester Teunen en Merel van de Kamp je mee in een interactieve en informatieve avond over vapen, de aantrekkingskracht ervan voor jongeren en de invloed op het puberbrein. Wat maakt een vape zo verleidelijk? Hoe schadelijk en verslavend is het eigenlijk? En hoe ga je als ouder of verzorger op een open en goede manier het gesprek aan met je puber?

Tijdens het webinar is er volop ruimte om vragen te stellen en ervaringen te delen.

Het webinar start om 19.30 uur en duurt ongeveer een uur.

Klik hier om te registreren voor de webinar 'Een vape is niet zomaar een dampje'.

Samen werken aan een gezonde omgeving

Ouders staan er niet alleen voor. Ook scholen, jeugdprofessionals en preventiepartners spelen een belangrijke rol. Daarom zet het CJG Edam-Volendam in oktober niet alleen informatie over vapen centraal, maar ook de samenwerking met lokale en regionale partners. Denk aan scholen, preventiewerk, jongerenwerk en organisaties die ouders ondersteunen bij vragen over opvoeden, middelengebruik en pubergedrag.

Door signalen vroeg te bespreken en elkaar te versterken, ontstaat er een stevig netwerk rondom jongeren. En juist dat netwerk is belangrijk. Want voorkomen dat een jongere begint met vapen, begint vaak bij een combinatie van thuis, school en omgeving.

Programma LEF

Gelukkig staat Edam-Volendam niet stil. Met het programma LEF zet onze gemeente al jaren in op het verminderen van middelengebruik onder jongeren. LEF richt zich niet alleen op jongeren zelf, maar ook op gezinnen, scholen, sportverenigingen en vrijetijdsactiviteiten. Want een gezonde omgeving creëren, dat doe je met elkaar. Onder de vlag van LEF worden er o.a. ouderavonden en themabijeenkomsten georganiseerd. Via initiatieven als Samen in Gesprek en Samen Sterk zijn er mogelijkheden om met andere ouders in gesprek te gaan over opvoeding, middelengebruik en de uitdagingen van het opgroeien in deze fase.

Preventieprogramma Helder op School

Helder op School is een preventieprogramma binnen het programma de Gezonde School dat scholen ondersteunt bij het werken aan een gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren. Het richt zich op thema’s als roken en vapen, alcohol- en drugsgebruik, gokken en een gezonde digitale balans. Het aanbod is wetenschappelijk onderbouwd en sluit goed aan bij de leeftijd en het onderwijsniveau van leerlingen. Binnen onze gemeente Edam-Volendam wordt Helder op School ingezet op het voortgezet onderwijs, en daar zijn we trots op!

Voor ouders die hun kind willen helpen bij het maken van gezonde keuzes, is er Helder Opvoeden van het Trimbos-instituut. Op deze website vinden ouders praktische opvoedtips en herkenbare informatie over de verleidingen waar pubers vandaag de dag mee te maken krijgen, zoals vapen, sociale media en middelengebruik. Een waardevolle plek vol steun en handvatten voor thuis.

Brijder Preventie (jeugd)

Brijder Preventie in Edam-Volendam helpt jongeren, ouders en professionals met vragen over middelengebruik en verslaving. Dat kan gaan over vapen, maar ook over alcohol, drugs, gokken of gamen.

Of je nu twijfelt over het vapegebruik van je dochter, zorgen hebt over het drinkgedrag van je zoon, vragen hebt over gamen of merkt dat gokken een steeds grotere rol speelt: je kunt altijd contact opnemen. Ook als je nog niet zeker weet of er echt een probleem is. Je kunt gratis, anoniem en zonder verwijzing contact met Brijder Preventie opnemen.

Je hoeft het niet perfect te doen

Misschien is dit wel de belangrijkste boodschap van deze maand: als ouder hoef je niet alle antwoorden te hebben. Je hoeft ook niet het perfecte gesprek te voeren. Wat vooral helpt, is dat je er bent. Dat je luistert. Dat je grenzen stelt. En dat je je kind laat merken: ik ben benieuwd naar jou, ook als het lastig wordt.

In de puberteit worden veel keuzes uitgeprobeerd. Dat hoort bij opgroeien. Maar een sterke relatie met een betrokken volwassene kan veel verschil maken.

Wil je meer weten over vapen, opvoeden in de puberteit of beschikbare ondersteuning in onze gemeente? Kijk dan op de website van het CJG Edam-Volendam en ontdek de praktische tips, podcasts en betrouwbare informatiebronnen.

Samen staan we sterk. Juist in gesprek met je puber.

Inspiratie voor thuis

Wil je je verder verdiepen in vapen of thuis het gesprek aangaan met je kind? Hieronder vind je een overzicht van betrouwbare tips, luistermateriaal en verdiepende informatie.

Websites:

Centrum Jeugd en Gezin Edam-Volendam

LEF Edam-Volendam

Your Talent

  • Klik hier voor meer informatie over o.a. de activiteiten van AFTER en Weekend Fun Nights: Home - Your Talent

De Toegang:

De Toegang is de plek in Edam-Volendam voor al je vragen over hulp en zorg. De Toegang luistert naar je verhaal en denkt graag met je mee. Samen kijken wat er nodig is en bieden ondersteuning waar nodig.

Klik hier voor meer informatie over gezin en opvoeden, jongerenhulp, gezondheid, ontmoeten en meedoen en nog veel meer:

Brijder Preventie

Trimbos / Helder Opvoeden

Nederlands Jeugdinstituut

Stoptober

Kijk terug: Webinars

Hulp nodig of vragen?